Psychologie en paardencoaching: onlosmakelijk met elkaar verbonden

Wanneer we spreken over paardencoaching, gaat de aandacht al snel naar het paard. Wat doet het paard? Waarom loopt het weg? Waarom blijft het staan? En wat betekent zijn gedrag?

Maar in mijn visie begint goede paardencoaching niet bij het paard.

Het begint bij de mens.

De persoon die tegenover je staat, neemt immers een heel leven mee de coachsessie in. Ervaringen, overtuigingen, emoties, patronen en manieren om zichzelf te beschermen. Wat we aan de buitenkant zien, is vaak maar een klein deel van wat zich aan de binnenkant afspeelt. Daarom zijn psychologie en paardencoaching voor mij onlosmakelijk met elkaar verbonden.

Het paard maakt zichtbaar, de coach begeleidt

Een paard kan tijdens een coachsessie iets in beweging brengen. Stel dat een coachee probeert een paard mee te krijgen, maar het paard blijft staan. De coachee probeert het nog een keer, gaat harder werken en raakt uiteindelijk geïrriteerd. Dan is voor mij niet de belangrijkste vraag:

Waarom loopt het paard niet mee?

Veel interessanter is:

Wat gebeurt er nu met jou?

Waarom is het zo belangrijk dat het lukt? Wat voel je wanneer het niet lukt? Herken je dat harder werken ergens anders in je leven?

Daar begint het coachen.

Het gedrag van het paard is geen conclusie, maar kan een aanleiding zijn om te vertragen en te onderzoeken wat er bij de mens gebeurt.

Gedrag heeft een achtergrond

Als coach werk je voortdurend met menselijk gedrag. Iemand die moeilijk grenzen stelt, heeft daar meestal een reden voor. Net als iemand die controle probeert te houden, conflicten vermijdt, perfectionistisch is of vooral vanuit het denken leeft. Psychologische kennis helpt je om niet alleen naar het zichtbare gedrag te kijken, maar nieuwsgierig te worden naar wat daaronder ligt. Niet om een diagnose te stellen of iemand in een hokje te plaatsen. Wél om te begrijpen dat gedrag ergens vandaan komt en vaak ooit een functie heeft gehad. Kennis over bijvoorbeeld emoties, overtuigingen, afweermechanismen, systemische patronen, Transactionele Analyse of Voice Dialogue geeft je als coach verschillende brillen waardoor je kunt kijken. Maar geen enkele bril vertelt je automatisch wat er met deze mens aan de hand is. Dat onderzoek je samen.

Niet te snel interpreteren

Juist binnen paardencoaching vind ik dit belangrijk. Een paard stelt geen diagnose. Het paard vertelt ons niet wat er in iemands jeugd is gebeurd en weet niet welke overtuigingen iemand heeft.

Het paard is.

Het reageert vanuit zijn eigen waarneming, behoeften, ervaringen en natuurlijke gedrag. Wat er vervolgens bij de coachee gebeurt in het contact met het paard, kan ontzettend waardevol zijn. In plaats van te zeggen:

“Het paard loopt weg omdat jij geen grenzen stelt.”

kunnen we vragen:

“Wat gebeurt er met jou nu het paard wegloopt?”

Dat kleine verschil zegt veel over mijn visie op paardencoaching. We vullen niet in voor de coachee. We gebruiken wat er gebeurt om iemand zelf te laten waarnemen, voelen en ontdekken.

Eerst coach, dan paardencoach

Daarom staat binnen HorSense een belangrijk uitgangspunt centraal:

Je bent in de eerste plaats coach. Het paard is je co-coach.

Natuurlijk vraagt paardencoaching kennis van paarden, paardengedrag, welzijn en veiligheid. Maar verstand hebben van paarden maakt iemand nog geen goede paardencoach. Je werkt uiteindelijk met mensen. Daarvoor moet je kunnen luisteren, waarnemen, vragen stellen en vertragen. Maar ook begrijpen welke psychologische processen een rol kunnen spelen. En misschien nog belangrijker: je moet weten waar jouw deskundigheid ophoudt. Soms raakt een coachsessie iets waarvoor andere professionele begeleiding nodig is. Ook het herkennen en respecteren van die grens hoort bij professioneel coachen.

De kracht zit in de combinatie

Voor mij ontstaat de werkelijke kracht van paardencoaching in de ontmoeting tussen mens, paard en professionele coach.

De psychologie helpt ons begrijpen welke processen bij mensen een rol kunnen spelen.

Het coachvak helpt ons om daar zorgvuldig mee om te gaan. En het paard brengt de ervaring naar het hier en nu. Zo kan iemand niet alleen denken over zichzelf, maar ook voelen, ervaren en ontdekken.

En misschien is dat wel waar ontwikkeling begint:

Niet wanneer de coach het antwoord weet, maar wanneer de coachee zichzelf beter leert begrijpen.